Verhalen uit Oldenzaal

Aaltje Peterinck, Geboren te Berghuizen op 1601 gehuwd met Swer Peterink.

Leestijd 3 minuten 17 x bekeken

Geboren te Berghuizen op 1601 gehuwd met Swer Peterink. Swer was ingedeeld in het rot van Chrispinus Hesselinck en moest met een ‘roer’ de stad verdedigen. Daarnaast was hij boer op een erf in Berghuizen, waar zijn vrouw Aaltje er alleen voorstond als Swer onder de wapens werd geroepen.

Familie

Ze hebben samen 4 kinderen en bewerken het land en houden vee om in hun levensonderhoud te voorzien. Voor Aaltje is het sappelen om naast de boerderij ook voor haar 4 kinderen te zorgen. 3 meisjes en de jongste spruit is een zoon.

Geen Katholiek geloof

Oldenzaal was de enige zeer goed verdedigbare vesting in Twente. Wie de stad bezat, had ook de controle over de streek. Deze jarenlange strijd kenmerkte zich door een wisselend succes voor enerzijds de Oranjegezinden (de "Staatsen") en anderzijds de Spaansgezinden. Oldenzaal werd afwisselend door beide partijen ingenomen.

Aaltje kan haar Katholieke geloof niet openlijk belijden, de Staatsen accepteren dit geenszins en Aaltje verstopt dan ook alle kruizen en beeldjes onder haar bed. Soms hebben ze een geheime dienst ergens in de velden waar de boeren zich samen verzamelen.

De zwarte dood

In het gebied rondom Oldenzaal, Berghuizen was het een komen en gaan van troepen en plunderaars. Aaltje is vaak bang, de huursoldaten zorgen voor terreur rondom Oldenzaal. Oldenzaal zelf blijft vaak Spaans en dus Katholiek maar rondom Oldenzaal hebben de Staatsen het voor het zeggen. De vele ontslagen huursoldaten plunderen met regelmaat de boerderijen en een alleenwonende vrouw is een goede prooi om ook de vleselijke lusten te stillen. Roofpartijen en verkrachtingen zijn de orde van de dag! Ongeveer 1.000 paarden, 1.000 schapen, 500 koeien en ontelbare varkens worden geroofd.

Veel mensen kwamen om, ook door de pest die in er in verschillende periodes in alle hevigheid woedde. De zwarte dood zoals de ziekte werd genoemd maakte mensen letterlijk doodziek. Kenmerken van de pest waren ernstige benauwdheid, razernij, zwarte plekken op de huid en pestbuilen over het hele lichaam. Pestlijders maakten een enorme lijdensweg door en de ziekte was extreem besmettelijk Er bestonden geen geneesmiddelen tegen de pest. Mensen konden zich alleen beschermen door een betere hygiëne en afzondering van de zieken. Duizenden mensen overleden aan de ziekte

Bittere armoede in het Oosten

In 1589 gingen de molens van het Hulsbeek in Berghuizen in vlammen op. Hoe erg de situatie was, blijkt wel uit de specificatie in het Verpondingsregister van 1601 en uit een enquête van het Landgericht Oldenzaal in 1611. Meer dan 20% van de boerderijen lag "woest" en een aantal boeren in de omgeving bleek te zijn vermoord.

Waar in het Westen van het land de Gouden eeuw is begonnen en het geld tegen de stadsmuren opklotst, is het in het Oosten en vooral bij de boeren bittere armoede. De boeren zijn ontdaan van alles wat ze ooit hadden

Meer verhalen uit Oldenzaal

  1. Nieuws & Tips

    Groeten uit Oldenzaal! Bucketlist met wél 15 things-to-do!

  2. Nieuws & Tips

    Groeten uit Oldenzaal! In Twente kunnen we aardig concurreren met de Big Ben, de Toren van Pisa …

  3. Nieuws & Tips

    Donderdag 11 augustus en 1 september Fietstocht: 'Proef en kijk bij de boer'!

  4. Nieuws & Tips

    Nieuwsbrief: Oldenzaal, jouw plek deze zomer!

Tip je vrienden

facebook twitter